Đó những NH mà theo TS Lê Xuân Nghĩa - thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách Tiền tệ quốc gia, thì không thể vay tiền trên thị trường liên NH, nên phải “xông” ra thị trường dân cư huy động vốn bằng mọi giá.

Theo TS Lê Xuân Nghĩa, cần nghiêm túc nhìn lại nhiều vấn đề trong lĩnh vực NH, đặc biệt là nợ xấu. “Phần lớn nợ xấu lại tập trung vào một số NH thương mại; thậm chí có những NH nợ xấu lên đến 40%. Hiện, chúng ta đang vướng từ 4-6 NH nhỏ, không đủ khả năng vay trên thị trường liên NH nên lại “xông” ra thị trường dân cư huy động vốn bằng mọi giá”, ông Nghĩa nhận định.

Hiện tượng lách trần lãi suất vẫn diễn ra ở một số ngân hàng.

Chính vì việc “phải huy động bằng mọi giá”, nên các NH nhỏ này luôn là đối tượng đầu tiên lách trần lãi suất huy động. Cách thức lách trần chủ yếu là lén lút, bí mật, nhưng hình thức thì khá rầm rộ. Các nhân viên thường chủ động tìm tới những khách hàng tiềm năng đang có tiền gửi các NH khác để chào mời. Khách gửi tiền được ký hợp đồng có kỳ hạn trên 12 tháng, với lãi suất thả nổi, nhưng thực ra, chỉ cần gửi tiền 1 tháng là có thể rút tiền ra bất kỳ lúc nào. Hoặc, tiền gửi của khách hàng trên giấy tờ thì để mức trần, nhưng lãi suất thực tế được nhận trao tay thì cao hơn nhiều. Đấy là chưa kể, một số NH lại dùng chiêu khuyến mại tặng quà, bốc thăm trúng thưởng với những giải thưởng có giá trị lớn. Với nhiều chiêu hấp dẫn như vậy, họ sẽ rất dễ hút khách hàng.

“Trước đến giờ, với tâm lý đồng tiền đi liền khúc ruột, để chắc ăn, tôi hay gửi tiền ở một NH lớn, nhưng dạo này lãi suất xuống quá thấp, mình gửi nhiều hay ít, khách quen hay không quen họ cũng “cào bằng”, lời lãi chẳng được bao nhiêu. Mới đây, tôi tình cờ nhận được điện thoại của một người tự xưng là nhân viên của NH B. mời gửi với lãi suất hấp dẫn. Tôi định bụng thử rút tiền sang gửi 1 tháng, được lãi suất tới 11%, nhận ngay tiền lãi. Đến kỳ đáo hạn, tôi sẽ gửi tiếp vì xét cho cùng, lãi suất cao hơn, trong khi hợp đồng gửi tiền vẫn đúng với quy định của Nhà nước, mà tiền vốn cũng an toàn, chẳng mất mát đi đâu cả, vì chính NHNN đã tuyên bố sẽ đảm bảo quyền lợi cho người gửi tiền, nên chả dại gì mà không gửi”, chị Hạnh Chi, một giáo viên có tiền gửi ở NH chia sẻ.

Với tâm lý khách hàng như vậy, nên theo phản ánh của một số nhân viên các nhà băng lớn, chỉ sau 1 tuần lãi suất hạ về 8%/năm, có một số khách hàng đã chủ động rút tiền ở các NH này để mang sang nơi khác gửi lãi suất cao hơn.

Vân Anh, một nhân viên NH cho biết nhà băng nơi cô đang làm việc thanh khoản dồi dào, nên thực hiện nghiêm trần lãi suất. Bản thân cô cũng không bị áp lực chỉ tiêu huy động vì luôn có một số khách hàng “VIP” khá ổn định. Tuy nhiên, vài ngày gần đây, một số khách hàng quen cô đã đến rút tiền bảo mang đến NH khác gửi để hưởng lãi suất cao hơn. NH khác mà khách hàng tiết lộ là NH nhỏ, vốn điều lệ chỉ khoảng 3.000 tỷ đồng.

Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách Tiền tệ (NHNN) Phạm Xuân Hòe cho rằng, năm 2013, chính sách tiền tệ phải làm sao hướng đến tự do hóa lãi suất, đưa lãi suất về đúng quy luật thị trường.

Cùng chung quan điểm, TS Cấn Văn Lực (NH BIDV) nêu ý kiến: Có thời điểm, việc áp dụng các biện pháp hành chính là cần thiết, nhưng không phải quá lâu, đặc biệt, không nên áp trần lãi suất cho vay vì thêm một biện pháp hành chính không giải quyết được vấn đề.

Mới đây, chính người đứng đầu NHNN, Thống đốc Nguyễn Văn Bình cũng khẳng định, NHNN đã, đang và sẽ không đặt vấn đề áp trần lãi suất cho vay chung đối với tất cả các lĩnh vực. Và, có thể trong năm tới NHNN sẽ hỗ trợ nguồn vốn cho các tổ chức tín dụng với lãi suất hợp lý hơn để đẩy mạnh được tín dụng cho các lĩnh vực ưu tiên đang được áp trần lãi suất cho vay