Thời gian qua, một số đối tượng xấu đã lừa gạt, tuyên truyền nhảm nhí nhằm tụ tập đông người, gây mất trật tự tại khu vực bản Huổi Khon, Nậm Kè, Mường Nhé, Điện Biên. Đến ngày 6/5, vụ việc trên đã được các cấp chính quyền, đoàn thể tại địa phương giải quyết, toàn bộ bà con người Mông bị kẻ xấu lôi kéo đã được giải thích, tạo điều kiện đã tự nguyện trở về địa phương, ổn định cuộc sống. Liên quan vụ việc, một số báo chí nước ngoài đã thông tin không chính xác, gây hiểu nhầm trong dư luận.

Để tìm hiểu thực tế, nhóm phóng viên Báo CAND đã tới Mường Nhé, làm việc với các cấp chính quyền địa phương, gặp gỡ một số người từng bị kẻ xấu lừa gạt, tụ tập tại Huổi Khon trong vụ việc nói trên. Chúng tôi cũng tìm hiểu cuộc sống của họ sau khi được chính quyền địa phương tạo điều kiện trở về nhà; việc chuẩn bị bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XIII và HĐND nhiệm kỳ 2011 - 2016; tâm lý, tình cảm của người dân; chuyện những cán bộ cắm bản, chăm lo cuộc sống cho bà con và đảm bảo an ninh - trật tự.

Bài 1: Mường Nhé trước thềm bầu cử Quốc hội và HĐND các cấp

Mường Nhé đang vào mùa mưa. Những trận mưa rừng ào ạt, bất ngờ đến, nhưng cũng bất ngờ tan như tính cách thiếu nữ Mông. Cáu giận đấy, nhưng chốc lát đã địu giỏ lên nương, làm dáng với hoa rừng. Thấy tôi lo mưa lớn, ngày mai núi lở lấp mất đường lên thị trấn, Thùng Thị Văn, một cô gái người Mông giải thích, ông trời hiểu ý lắm, suối Pa Tần cũng vậy. Mưa chóng dừng, nước không dữ để mình lội suối sang bản, gần đến ngày bỏ phiếu rồi, bà con tối tối lại đợi cán bộ sang nói chuyện bầu cử. Thùng Thị Văn là cán bộ tư pháp xã Pa Tần, Mường Nhé, đợt này chị cùng cán bộ ở xã tham gia tổ bầu cử, tuyên truyền, giải thích cho bà con về quyền, nghĩa vụ, các quy định bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XIII và HĐND nhiệm kỳ 2011 - 2016. Chị nói, do đặc điểm tâm lý và công việc thường ngày phải đi làm nương, việc giải thích, tuyên truyền bầu cử được cán bộ xã kết hợp linh hoạt: ngày lên rẫy nói chuyện với bà con hoặc buổi tối đến từng hộ gia đình.

Giàng Thị Mẩy, 18 tuổi sau khi được cán bộ Văn tuyên truyền, giải thích đã tỏ ra "lên lớp" với đứa em kém mình 4 tuổi: "Năm nay chị đủ tuổi đi bỏ phiếu, chị cũng có quyền "to" như bố rồi. Em chưa được bỏ phiếu đâu, nhưng em thấy cán bộ nào tốt, cán bộ nào ngăn được lũ, mách cho nhà lắm lúa khoai, trâu bò béo mộng, em chỉ giúp để chị bầu…".

Cán bộ Công an hướng dẫn bà con về bầu cử tại điểm niêm yết danh sách ứng viên ở xã Nậm Kè, Mường Nhé.

Chẳng những ở cấp xã, mà cấp huyện, tỉnh ở Điện Biên cũng có hình thức thiết thực: nắm bắt vướng mắc, khó khăn từ phản ánh của cử tri trong quá trình đi thực tế và có thể triển khai tháo gỡ, khắc phục ngay. Hôm tôi đến Pa Tần, cũng là thời điểm đoàn đại biểu ứng viên đại biểu HĐND tỉnh Điện Biên và HĐND huyện Mường Nhé về tiếp xúc cử tri. Chị Giàng Thị Hoa, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên và các ứng viên đã gần chục ngày nay đi vào các xã, bản đặc biệt khó khăn ở Mường Nhé. Cử tri phản ánh, việc nhiều đoạn đường bị sạt lở, ách tắc khi mưa xuống nhưng phải đợi máy móc đến ủi xúc rất lâu, vậy là tức khắc chị chỉ đạo ngay Sở Giao thông vận tải bố trí đủ số lượng công nhân, máy móc cần thiết tại các điểm trên tỉnh lộ 151, kịp thời xử lý đường bị sạt lở. "Cử tri cần những việc làm thực tế, hành động cụ thể, bởi thế họ nói rằng, muốn nghe cán bộ dưới đất hơn cán bộ trên cây, ý là phải người thật, việc thật chứ không phải chỉ cái loa phát thanh treo trên cây" - chị giải thích.

Theo chị thì đến nay Mường Nhé đã thành lập 7 tổ bầu cử cấp huyện, 86 ban bầu cử cấp xã với 154 tổ bầu cử tại 154 khu vực bỏ phiếu với hơn 29.000 cử tri. Tất cả các đơn vị, các xã đã niêm yết danh sách ứng cử đại biểu Quốc hội và HĐND, danh sách cử tri. Có 47 ứng viên ứng cử vào HĐND huyện, 564 ứng viên ứng cử HĐND xã. Công tác an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được đảm bảo, sẵn sàng cho ngày bầu cử diễn ra suôn sẻ, đúng quy định.

Quan sát của chúng tôi cho thấy, không khí sôi nổi, tin tưởng trước ngày bầu cử thể hiện rõ trong suy nghĩ và hành động của đồng bào các dân tộc tất cả các xã ở Mường Nhé. Tại xã Nậm Kè, nơi hơn một tuần trước xảy ra việc tụ tập phức tạp, nay đã thực sự ổn định, yên bình, người dân chăm lo lao động sản xuất và đã được phổ biến đầy đủ về quyền, nghĩa vụ, các quy định về cuộc bầu cử.

Gia đình anh Giàng A Phà cư trú ngay tại khu đồi ở Huổi Khon kể, nhà anh từng bị kẻ xấu tới chiếm dụng hồi đầu tháng. "Mấy ngày đó tôi lo lắng, khổ sở lắm, gạo thóc bị chúng lấy hết, nhờ có cán bộ giúp đỡ nay tôi mới lấy lại được nhà, có thóc gạo để ăn" - anh Phà phấn chấn. Vừa dùng mỏ lết sửa chiếc xe Win 100, Giàng A Phà bảo sáng nay cùng Trưởng bản Sùng A Kỷ ra điểm bầu cử ở bản Huổi Khon. Để chứng tỏ sự am hiểu về người mà tới đây mình sẽ bầu, Phà nói "mình biết chọn ai để bầu rồi nhé, chưa tiết lộ đâu, nhưng người này nói nghe phải lắm, mình đi xem bảng về (điểm dán danh sách ứng viên), hỏi ý của vợ cũng đúng ý mình luôn"…

Ở Nậm Kè, trụ sở UBND xã chưa xây dựng mới theo dự án, nhưng cảnh quan được bố trí sạch đẹp, biểu ngữ, băng rôn sẵn sàng cho ngày hội lớn. Khi chúng tôi đến đã quá trưa nhưng tại bảng tin của xã, nhiều bà con người Mông, người Thái, người Cống… vẫn đội ô tròn, ô hoa xem danh sách ứng viên đại biểu Quốc hội và HĐND. Bàn làm việc của ông Lò Văn Sung, Bí thư Đảng ủy xã Nậm Kè khá nhiều sổ sách, tài liệu phục vụ bầu cử, được sắp xếp ngăn nắp. Ông Lò Văn Sung nói về tâm lý, đặc điểm cư dân địa bàn mình với những đổi mới đáng ghi nhận. Xã Nậm Kè có 9 bản với 588 hộ, 3.566 khẩu, là đồng bào các dân tộc Mông, Dao, Thái, Sán Chỉ, Cống, Kinh…

Được sự quan tâm của các cấp chính quyền, bây giờ Nậm Kè có cơ sở hạ tầng khá khang trang với hệ thống trạm xá, trường học đồng bộ. Trạm y tế Nậm Kè nằm ngay bên trụ sở UBND xã, được xây dựng mới với 5 cán bộ y tế chuyên trách, được công nhận trạm y tế chuẩn. Giáo dục với hệ thống trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở được xây dựng khang trang, sạch đẹp, nằm ngay trên tuyến chính tỉnh lộ. Đời sống kinh tế dẫu còn nhiều khó khăn nhưng với sự cố gắng vươn lên, giờ thu nhập bình quân mỗi hộ ở Nậm Kè cũng đạt mức 360kg thóc/người/năm, đường ôtô sửa sang tại nhiều bản. Cuộc bầu cử lần này, Nậm Kè có 9 tổ bỏ phiếu với 6 đơn vị bầu cử. Có 37 ứng viên để bầu 25 người vào HĐND xã. Cử tri toàn xã có hơn 1.800 người.

Người dân Mường Nhé xem danh sách ứng viên đại biểu Quốc hội và HĐND.

Trưởng bản Huổi Khon Sùng A Kỷ đi xe Win đến trụ sở UBND xã, tỏ ý phấn chấn lắm. Tôi hỏi từ sau vụ việc ở Huổi Khon, giờ có ai chưa về nhà không? Rất thẳng thắn, Sùng A Kỷ nói: "Kẻ xấu bị đẩy đuổi rồi, bà con đã yên tâm trở về sửa sang lại nhà cửa, người đi rẫy, người kiếm củi, chẳng có ai phải lo sợ, lẩn trốn đâu cả. Nhà mình mình ở, đất mình mình gieo bắp, mình ở Huổi Khon phải bảo vệ Huổi Khon, nghe cán bộ không để kẻ xấu đến quấy phá nữa". Sùng A Kỷ nói, mọi người ở Huổi Khon cũng đã tìm hiểu để bỏ phiếu bầu ai vào ngày 22/5 rồi. Huổi Khon thuộc đơn vị bầu cử số 3 của xã Nậm Kè, có 6 ứng viên để bầu lấy 4 đại biểu vào HĐND xã.

Cơn mưa đầu chiều sầm sập đến, dội nước ào ạt. Nhưng chốc thoáng, mưa đã vượt đỉnh Giăng Màn "đi chơi bên kia núi" như cách nói của người Mông nơi đây. Mưa lướt qua rồi, để lại đó cái dịu mát những ngày đầu hè, để lại đó sự tinh khôi những hạt sương uốn mềm ngọn cỏ, để lại đó nét mềm mại, e ấp thiếu nữ đan len, se chỉ… Tháng năm rừng sắc tươi hoa chuối. Chiều nay, nhà ông Giàng A Hồ dưới chân núi bản Huổi Khon, cử chỉ mềm mại, e ấp đan len se chỉ của cô con dâu nhà ông như bức tranh riêng có của Nậm Kè, của Huổi Khon, của những con người mộc mạc, bình dị, của không gian yên bình, thanh nhã mà tinh khôi…