Từ nhiều năm nay, ngư dân vùng biển Cát Bà, Hải Phòng hầu như đã quá quen tai với cái tên Tư Trí Hùng (Xu Zhi Xiong), còn gọi là A Hùng, 55 tuổi – một thương lái người Trung Quốc chuyên kinh doanh trái phép giống thủy sản dưới cái vỏ bọc “chuyên gia” nuôi cá lồng bè.

A Hùng “hạ trại” ngay trên vịnh Lan Hạ, cách bến Bèo chỉ chừng 500m. Đó là khu lồng bè nuôi cá khá rộng, hiện bỏ trống với căn nhà gỗ lợp tôn phía trước treo một tấm biển to: “UBND thành phố Hải Phòng - Công ty cổ phần Kinh doanh XNK thủy sản”(!). Phút đầu gặp mặt, ông ta đã cho chúng tôi biết mình là người Trung Quốc “xịn”, 55 tuổi, đã có vợ và một người con bên “chính quốc”. Năm 1999, A Hùng nhập cảnh vào Việt Nam. Năm 2003, với danh nghĩa ký hợp đồng lao động với Công ty cổ phần Kinh doanh XNK thủy sản Hải Phòng, ông ta đầu tư trang thiết bị nuôi cá lồng bè trên vịnh Lan Hạ...

Sẽ là chuyện bình thường nếu cơ quan trực tiếp quản lý lao động và A Hùng thực hiện đúng các quy định pháp luật hiện hành đối với các lao động là người nước ngoài trên lãnh thổ Việt Nam. Thế nhưng, những thông tin dưới đây cho thấy, sự có mặt của người Trung Quốc này cùng với các hoạt động kinh doanh của ông ta là không bình thường.

Chính trị viên phó Đồn biên phòng Cát Bà – Vũ Quang San cho chúng tôi hay A Hùng đúng là người Trung Quốc 100% và vừa lấy vợ người Việt, thậm chí sắp làm bố. Vợ của ông ta hiện đang công tác tại một trường tiểu học ngay trên thị trấn Cát Bà. Còn những người dân trên đảo khi được hỏi về A Hùng đều lắc đầu: “Chuyên gia gì cái ông này. Cũng có vài chục ô lồng nhưng nghề chính của ông ta là buôn giống thủy sản”.

Bè cá của Tư Trí Hùng tại vịnh Lan Hạ, Cát Bà, Hải Phòng.

Tìm hiểu tiếp, chúng tôi được bà con ngư dân cung cấp: A Hùng có hẳn một chiếc tầu. Cứ mỗi khi vào vụ, ông ta lại cho tàu chạy về Trung Quốc gom các loại cá giống mang sang bán cho dân đảo, sau đó thu mua hải sản đã thành phẩm chở về nước.

Chưa nói tới Bản hợp đồng lao động số 32/HĐLĐ giữa Công ty cổ phần Kinh doanh XNK thủy sản Hải Phòng với Tư Trí Hùng có những nội dung rất cần xem xét lại về nhiều góc độ pháp lý. Chỉ với việc nhập cảnh vào Việt Nam từ năm 1999 và ký hợp đồng lao động với Công ty trên vào năm 2003, song mãi tới 20/1/2011, Tư Trí Hùng mới được cấp phép lao động (do Sở LĐ-TB-XH Hải Phòng cấp, đã hết hạn 19/1/2012) đã đủ thấy việc quản lý lao động người nước ngoài trong trường hợp này bị buông lỏng đến thế nào. Đó là chưa kể từ lúc hết hạn đến nay, Tư Trí Hùng vẫn tiếp tục sinh sống và hành nghề tại vùng biển Cát Bà mà không đến các cơ quan chức năng của Việt Nam khai báo, xin gia hạn hoặc xin về nước. Và cũng càng lạ hơn nữa, không có một cơ quan nào xem xét trường hợp của Tư Trí Hùng.

Chiều 22/6, khi được hỏi về việc này, một cán bộ lãnh đạo của huyện Cát Hải trả lời chúng tôi: “Cho tới giờ phút này, chúng tôi vẫn chưa nắm được thông tin có một người Trung Quốc kinh doanh trái pháp luật trên biển Cát Bà”